Miskraam

  • Specialisme of afdeling Verloskunde
  • Openingstijden
    Maandag t/m vrijdag van 8.00 tot 16.30 uur
  • Afspraak maken? Vragen? (0592) 32 53 70

In het kort

Een miskraam betekent dat u een vrucht draagt of verliest die niet levensvatbaar is. De oorzaak van een vroege miskraam (in de eerste drie maanden van de zwangerschap) is bijna altijd dat het vruchtje niet in orde is. De natuur vindt dan, zou je kunnen zeggen, een logische oplossing: het groeit niet verder en wordt afgestoten.

Miskraam

Meestal is er bij een vroege miskraam een chromo­soomafwijking bij de bevruchting ontstaan. In de mees­te gevallen gaat het hier niet om erfe­lijke afwijkingen en kan een volgende zwangerschap gewoon verlopen. Een eerste miskraam is dan ook geen reden voor nader onderzoek. Nader onderzoek wordt pas overwogen na meerdere miskramen en ook dan wordt er meestal geen duidelijke verklaring voor de miskramen gevon­den.

Kans op een miskraam

  • Bij vrouwen beneden de vijfendertig jaar eindigt één op de tien zwangerschap­pen in een miskraam. Tussen de vijfen­dertig en veertig jaar is dat één op de vijf à zes zwanger­schappen en tussen de veertig en de vijfenveertig jaar is er een kans van één op drie. Bij vrouwen ouder dan vijfen­veertig jaar is het risico van een miskraam vijftig procent.
  • Vrouwen die een keer een miskraam hebben meegemaakt, lopen mogelijk iets meer risico om weer een miskraam te krijgen, maar ook in hun geval is de kans het grootst dat een zwangerschap wel goed afloopt.
  • Omdat een miskraam bijna altijd veroorzaakt wordt door een aanlegstoornis, is er geen behandeling mogelijk. Medi­cijnen of maatregelen zoals bedrust of stoppen met werken zijn dan ook niet zinvol.

Verloop miskraam

Er zijn drie manieren waarop een miskraam kan verlopen:

  • Afwachten: u wacht tot de miskraam spontaan optreedt.
  • Opwekken: u kiest voor een behandeling met Misoprostol. Dit is een tablet waar­mee de miskraam kan worden opgewekt.
  • Curetteren: u kiest voor een curettage. Dit is een ingreep waarbij het zwanger­schapsweefsel via de vagina wordt weggezogen.

Alle drie de mogelijkheden hebben voor- en nadelen. Waar­voor u kiest, hangt deels af van uw persoonlijke voorkeur. Daarnaast is het belangrijk om te over­leggen met uw arts of verloskundige. 

Let op

Na een miskraam kunt u klachten krijgen waarvoor u medische hulp moet inschakelen. Neemt u in de volgende gevallen contact op met een gynaecoloog of verloskundige:

  • als u zo veel bloed verliest dat u ieder half uur of vaker moet verschonen (veel meer dan bij een menstruatie), helemaal als u daarbij sterretjes ziet of flauwvalt;
  • als u last hebt van krampende pijn of erg veel bloedverlies (wat kan wijzen op een onvolledige miskraam);
  • als u tijdens of kort na een miskraam koorts krijgt (38° C of hoger); mogelijk is er dan sprake van een ontsteking in de baarmoeder.

Ook kunt u altijd contact opnemen met een gynaecoloog of verloskundige wanneer u zich ongerust maakt over het verloop van de miskraam.

U kunt de gynaecoloog en verloskundige bereiken via de verpleegafdeling Gynaecologie (C0), telefoonnummer (0592) 32 53 70.

Afwachten

Vaak is het eerste teken van een miskraam dat er sprake is van bloedverlies. Meestal komt de miskraam na dit eerste bloedverlies binnen een aantal dagen op gang, maar soms duurt het ook langer, tot zelfs een paar weken. Geleidelijk ontstaat krampende pijn in de baarmoeder en neemt het bloedverlies toe, zoals bij een hevige menstruatie. In de loop van enkele uren wordt het vruchtzakje vervolgens uit de baarmoeder gedreven. De miskraam heeft dan plaatsgevon­den.

Het vruchtzakje is herkenbaar als een met vocht gevuld blaasje met een vliezig omhulsel dat gedeeltelijk met roze vlokken is bekleed. Vaak komen er ook bloedstolsels vrij. Deze zijn donkerrood en glad. Een stolsel kunt u met uw vingers uit elkaar trekken tot er niets van overblijft. Bij een vruchtzakje herkent u altijd een met helder vocht gevuld blaasje.

Als een miskraam normaal verloopt, voelt u geen pijn meer wanneer het vrucht­zakje naar buiten is gekomen. U verliest dan ook weinig bloed meer; het is vergelijkbaar met het bloedverlies aan het einde van een menstruatie.

Voordelen afwachten

  • Veel vrouwen wachten liever af dan dat ze een curettage laten doen, omdat dat de natuurlijke gang van zaken is. Zij willen hun verdriet om het verlies van een gewenste zwangerschap thuis beleven.
  • Een ander voordeel is dat eventuele (zeldzame) complicaties ten gevolge van een curettage op die manier worden vermeden.

Nadelen afwachten

  • Afwachten heeft als nadeel dat het onzekerheid geeft en het normale leven verstoort, terwijl vrouwen vaak ook nog zwangerschapsklachten houden.
  • Een ander nadeel is dat er een kleine kans bestaat dat het zwangerschapsweef­sel niet in z’n geheel naar buiten komt. Het bloedverlies blijft in dan aanhouden en er moet alsnog een curettage plaatsvinden. Na een tot twee weken hebt u een controleafspraak bij de gynaecoloog en wordt er een echo worden gemaakt om te zien of het zwangerschaps­weefsel echt weg is.
  • Als u besluit af te wachten tot het vruchtzakje vanzelf naar buiten komt, ga dan voor uzelf na hoe lang u wilt wachten en bespreek dit met uw verloskundige of uw arts. Afwachten is niet schadelijk voor uw gezondheid en heeft ook geen gevolgen voor een nieuwe zwangerschap.

Opwekken

Er bestaat ook een mogelijkheid om met behulp van medi­cijnen (Misoprostol) een miskraam op gang te brengen.

  • U slikt deze tabletten of brengt ze vaginaal in.
  • Na enkele uren trekt uw baarmoeder samen zoals tijdens een menstruatie. U zult bloed­stolsels verliezen en soms ook een herkenbaar vruchtzakje.
  • Na één tot twee weken komt u weer voor controle bij de gynaecoloog en zal er een echo worden gemaakt om te zien of de baarmoeder echt leeg is. Zo nodig wordt er alsnog een curettage gepland.

Curettage

Bij een curettage wordt de baarmoederholte via de schede met behulp van een vacuümslangetje leeggezogen of met een zgn. curette schoongemaakt.

  • Om te voorkomen dat u pijn voelt, krijgt u voorafgaand aan de curettage narcose of een ruggenprik.
  • De ingreep duurt ongeveer tien minuten. U mag dezelfde dag weer naar huis.
  • Na een tot twee weken komt u weer voor controle bij de gynaecoloog en zal er een echo worden gemaakt om te zien of de baarmoeder echt leeg is. Zo nodig wordt er alsnog een curettage gepland.

Complicaties curettage

Als u gezond bent, is er bij een curettage maar een kleine kans op complicaties. Ook heeft een curettage geen nadelige gevolgen voor uw gezondheid of uw kansen op een volgende zwangerschap.

In een heel enkel geval kunnen zich de volgende complica­ties voordoen:

Het syndroom van Asherman

Na de curettage kunnen er verklevingen ontstaan aan de binnenkant van de baarmoeder. Deze moeten operatief worden weggehaald.

Een perforatie van de baarmoederwand

Tijdens de curettage gaat het slangetje of de curette door de baarmoeder­wand heen. Meestal heeft dit geen gevol­gen, maar soms wordt geadviseerd om extra antibiotica te gebruiken of een nacht ter observatie in het zieken­huis te blijven.

Een onvolledige curettage

Tijdens de curettage blijft er wat zwangerschapsweefsel achter. Het is moge­lijk dat de rest van het zwanger­schapsweefsel alsnog naar buiten komt. Als dat niet vanzelf gebeurt, moet er meestal een tweede curettage worden gedaan.

Onverwacht vloeien tijdens of na de curettage

Soms gaat een curettage gepaard met veel bloedverlies en is er een bloedtransfusie nodig.

Herstel

Lichamelijk herstel

Meestal verloopt het lichamelijke herstel na een miskraam vlot. Gedurende één of twee weken is er vaak nog wat bloed­verlies en bruinige afscheiding. De volgende menstruatie verschijnt in principe na vier tot zes weken.

Het is verstandig om met seksueel contact te wachten tot u geen last meer hebt van bloedverlies of afscheiding. Daarna is uw lichaam voldoende hersteld om weer opnieuw zwan­ger te worden.

Psychisch herstel

Veel vrouwen maken na een miskraam psychisch een moei­lijke tijd door met gevoelens van verdriet, schuld, leegte, ongeloof of boosheid. De vraag waarom het misging, houdt u misschien ook bezig. Hoe invoelbaar ook, schuldgevoelens zijn bijna nooit terecht. Een miskraam is een natuurlijke oplossing voor iets wat fout ging rond de bevruchting en het is onwaarschijnlijk dat een gezondere leef­wijze of minder stress een miskraam had kunnen voorkomen.

Opnieuw zwanger

Als u opnieuw zwanger wilt worden, wacht dan één normale menstruatie af. Het is raadzaam om vanaf dan dagelijks een tablet foliumzuur 0,4 mg te gebruiken om de kans op een baby met een open ruggetje te verkleinen.

Uw mening telt

Een compliment, tip of klacht

Wij vinden het belangrijk dat u tevreden bent over onze zorg en dienstverlening. Hebt u een compliment, een tip of een klacht? Wij horen het graag. U kunt het volgende doen:

  • Vertel het direct aan degene die er verantwoordelijk voor is.
  • Bel of schrijf onze ombudsfunctionaris.
  • Vul het formulier in dat u kunt vinden op de webpagina Uw mening telt! Hier vindt u ook meer informatie over de klachtenprocedure en uw rechten als patiënt.

De ombudsfunctionaris

  • e-mail: ombudsfunctionaris@wza.nl
  • telefoon: (0592) 32 56 24/32 55 55 (maandag t/m donderdag)
  • postadres: WZA t.a.v. de ombudsfunctionaris, postbus 30.001, 9400 RA Assen