Heupoperatie (nieuwe heup)

  • Specialisme of afdeling Orthopedie
  • Openingstijden
    Maandag t/m vrijdag van 8.30 tot 16.30 uur
  • Afspraak maken? Vragen? (0592) 32 52 45
  • Wachttijd
    15 weken

In het kort

Als u een versleten heup hebt, is een nieuwe heup soms de enige oplossing. Een opname vanwege een heupoperatie duurt ongeveer drie dagen. De eerste tijd thuis loopt u op krukken. Het duurt een tijdje voordat u alles weer kunt. Zo mag u na zes weken weer autorijden. Na acht tot twaalf weken mag u weer beginnen met fietsen.

Wat is het?

Gewrichts­slijtage

Gewrichts­slijtage (artrose) komt voor in alle gewrichten, dus ook in het heupgewricht. Door slijtage wordt het kraakbeen van het gewricht aangetast, soms zodanig dat het kraakbeen helemaal verdwijnt. Het gevolg is dat de twee delen van het heupgewricht, de kop en de kom, niet meer soepel langs elkaar heen glijden. Door een versleten heup kunt u allerlei klachten krijgen: pijn in de lies die kan uitstralen naar de dijstreek, het bovenbeen en de knie en soms ook naar het onderbeen, stijfheid bij het opstaan, moeite met lopen en de neiging voorover te lopen, niet kunnen bukken of traplopen, 's nachts pijn, meer klachten bij vochtig en koud weer, moeite met het vastmaken van uw schoenveters

Een operatie?

Om minder last te hebben van uw heup, kunt u pijnstillers innemen. Ook fysiotherapie kan zinvol zijn. U krijgt dan oefe­ningen om de pijn te verlichten en uw heupgewricht zo beweeglijk mogelijk te houden. Als u te zwaar bent, kan het ook helpen om af te vallen. Verder kan het verschil maken wanneer u bij het lopen een stok gebruikt aan de kant van uw 'goede' heup. Als pijnstillers en fysio­therapie onvoldoende helpen, is een operatie vaak de enige oplossing.

Preoperatief spreekuur

Enige tijd voor de operatie krijgt u een oproep voor het preoperatieve spreek­uur. Een anesthesioloog en een anes­thesiemedewerker bekijken dan aan de hand van een vragenlijst en een beperkt lichamelijk onderzoek (onder andere van uw hart en longen) hoe het met uw conditie is gesteld. Als u ouder bent dan zestig, wordt er bovendien een hart­filmpje gemaakt en vindt er bloed­onderzoek plaats. Als er geen medische afwijkingen zijn, kan de operatie doorgaan.

 

Voorbereiding thuis

Voorlichtingsbijeenkomst

Ongeveer drie weken voor de heupoperatie is er voorlichtings­bijeenkomst over de gang van zaken rond de operatie. U krijgt dan informatie van een verpleegkundige van de afdeling orthopedie, een transferverpleegkundige, een fysiotherapeut en een anesthesiemedewerker. Om zo goed mogelijk voorbereid te zijn op de operatie, is het belangrijk dat u bij deze bijeenkomst aanwezig bent. Zo mogelijk krijgt u enige tijd van tevoren een uitnodiging toegestuurd.

Krukken lenen

Na de operatie moet u een aantal weken met krukken lopen. Deze kunt u lenen bij een van de Thuisleenpunten van Icare/Medipoint. Het is handig als u de kruk­ken meeneemt naar de voorlichtingsbijeenkomst. Een fysiotherapeut neemt dan de oefeningen met u door die u als ‘huiswerk’ meekrijgt. Vergeet ook niet om uw krukken mee te nemen op de opnamedag! 

Aanpassingen in huis

Na de operatie is het prettig om thuis een hoge rechte stoel met leuningen te hebben. Een toiletverhoger kan ook han­dig zijn, net als handgrepen in de douche en toiletruimte.  Deze en andere hulpmiddelen zijn te verkrijgen bij thuiszorgwinkels of uitleenpunten van thuiszorgorganisaties. Het is verstandig om dit voor uw opname te regelen.

Medicijngebruik

Tijdens het preoperatieve spreekuur worden er afspraken met u gemaakt over uw medicijngebruik rondom de operatie. Het is mogelijk dat u tijdelijk moet stoppen met bepaalde medicijnen, zoals bloedverdunnende medicijnen en medicijnen vanwege diabetes.

Dag van de opname

Op de opnamedag moet u nuchter naar het ziekenhuis komen. Wat dit precies inhoudt, leest u in de oproepbrief die u ongeveer een week voor de operatie krijgt van de afdeling Opname. 

 

De operatie

Op de verpleegafdeling neemt een verpleegkundige uw gegevens met u door. Als u vragen hebt, is er alle ruimte om die te stellen. Ook maakt de verpleegkundige u wegwijs op de afdeling. Voor de operatie krijgt u speciale operatiekleding aan. Met een viltstift vragen we u een pijl te zetten naar de heup die geopereerd moet worden. Ongeveer een uur voor de operatie krijgt u een pijnstiller en eventueel een tabletje waar u slaperig van wordt (als u dat met de anesthesioloog hebt afgesproken). Wanneer u aan de beurt bent, wordt u in uw bed naar de operatieafdeling gereden.

De operatie

Het aan­getaste heupgewricht wordt vervangen door een heupprothese. Om bij het heupgewricht te kunnen komen, maakt de orthopedisch chirurg een snee aan de zijkant van uw boven­been. Vervolgens maakt hij het gewrichts­kapsel open om de kop uit de kom te kunnen halen. Daarna wordt de kop ver­wijderd en de kom schoongemaakt.

In het heupbeen plaatst de orthopedisch chirurg een nieuwe kom. In het dijbeen wordt een metalen pin inge­bracht met daarop een kop. De kop en de kom passen precies in elkaar. De heupprothese wordt op de plaats gehouden door het gewrichtskapsel. De operatie duurt ongeveer een uur.

 

Direct na de operatie

Na de operatie gaat u naar de uitslaapkamer (verkoever­kamer). De verpleeg­kundige van de uitslaapkamer belt uw contactpersoon om te vertellen hoe de operatie is verlopen.

Als u weer goed wakker bent, gaat u terug naar de verpleeg­afdeling. Een afdelingsverpleegkundige geeft door aan uw contactpersoon dat u weer op uw kamer bent.

Regelmatig worden uw bloeddruk, polsslag, temperatuur, ademhaling en bewustzijn gecontroleerd. Ook houdt men de operatiewond goed in de gaten.

De eerste paar dagen krijgt u pijnstillers in tabletvorm, tenzij anders is afgesproken met de anesthesioloog.

Tegen de misselijkheid krijgt u medicijnen op de operatie­afdeling en zo nodig later op de verpleegafdeling.

Na de operatie krijgt u een ijspakking op de operatiewond. Hiermee wordt voorkomen dat de wond gaat zwellen en bovendien voelt het prettig aan.

Via een infuus in uw arm krijgt u vocht toegediend, een antibioticum, eventuele andere medicijnen en zo nodig bloed.

Om het plassen te vergemakkelijken, krijgt u een blaas­katheter. Deze wordt de eerste dag na de operatie meestal weer verwijderd.

De eerste dagen na de operatie

De eerste dag na de operatie hebt u bij uw lichamelijke verzorging nog hulp nodig van een verpleegkundige. Het is echter de bedoeling dat u zo snel moge­lijk weer dingen zelf gaat doen.

Op de operatiedag en de ochtend na de operatie wordt er bloed bij u afgenomen. Er wordt dan gekeken of het bloed goed is van samenstelling en of u misschien bloedarmoede hebt.

Een paar dagen na de operatie wordt op de röntgenafde­ling een con­trolefoto van uw heup gemaakt.

Revalidatie

Zo snel mogelijk start u onder begeleiding van een fysiothe­rapeut met loop­training. Als u weer naar huis gaat, is het de bedoeling dat u met krukken kunt lopen (tenzij de fysiotherapeut iets anders met u heeft afgesproken). Als u thuis een trap hebt, leert u ook traplopen. Tijdens de looptraining kunt u het beste makkelijk zittende kleding en stevige schoenen aan te hebben.

Naar huis

Een opname vanwege een heupoperatie duurt ongeveer drie dagen. Wanneer u het ziekenhuis verlaat, kunt u zichzelf meestal weer helemaal verzorgen. Alleen bij het wassen van uw voeten en het aan- en uittrekken van uw broek, sokken of kousen hebt u misschien nog hulp nodig.

Fysiotherapie

Voor uw vertrek uit het ziekenhuis wordt met u besproken of u nog fysio­therapie nodig hebt.

Medicijnen

Voordat u naar huis gaat, neemt een verpleegkundige nog een paar praktische zaken met u door, zoals de medicijnen die u moet gebruiken. Medicijnen, bloedverdunnende middelen en verbandmaterialen kunt u ophalen bij de Wilhelmina Apotheek (in de hal van het ziekenhuis).

Transferverpleegkundige

Zo nodig komt er tijdens uw opname een transferverpleegkundige bij u langs. Deze kan na uw ontslag uit het ziekenhuis hulp regelen bij u thuis of een tijde­lijke opname op de revalidatieafdeling van een verpleeghuis.

Waar u thuis op moet letten

Met de nieuwe heup zult u minder pijn hebben dan voor de operatie en zult u veel beter kunnen lopen. De eerste maanden is uw heup nog gevoelig, maar dat neemt geleidelijk af. Wel kunt u wat last houden van stijfheid, aangezien de spieren en het kapsel rond de heup zijn gekrom­pen.

Complicaties

Ook als een operatie goed wordt uitgevoerd, kunnen er complicaties optreden.

  • Rond de heupprothese kan een infectie ontstaan, ook langere tijd na de operatie. Als er op een andere plek in het lichaam een infectie is, kunnen bacteriën via de bloedbaan bij de prothese komen, waardoor de prothese ontstoken raakt. Om die reden is het belangrijk dat u uw huisarts, specialist en tandarts vertelt dat u een heupprothese hebt, als er een ingreep moet plaatsvinden. Bij bepaalde ingrepen is het namelijk van belang dat u van tevoren antibiotica krijgt om een infectie te voorkomen. 
  • Om te voorkomen dat u trombose of longembolie krijgt, moet u na de operatie zes weken lang bloedverdunners gebruiken.
  • Er bestaat een heel kleine kans dat de kop van de kunstheup losschiet uit de kom (luxatie), met name in de eerste drie maanden na de operatie.
  • Een enkele keer ontstaat er een zenuwbeschadiging, waardoor een deel van het been verlamd kan raken. In de meeste gevallen herstelt zich dit vanzelf.
  • Een heupprothese heeft een gemiddelde levensduur van tien tot twintig jaar.

Uw huisarts waarschuwen

Het is belangrijk om contact op te nemen met uw huisarts:

  • als u koorts krijgt
  • als het wondgebied rood en gezwollen blijft
  • als uw been steeds meer pijn gaat doen

Controle

Na zes weken komt u voor controle bij de orthope­disch chirurg, tenzij anders is afgesproken. Deze laat een foto maken van uw nieuwe heup en bespreekt met u hoe het gaat sinds de operatie. Ook worden de hechtingen verwijderd.

Adviezen

  • Hoe moet ik mijn wond verzorgen?
  • De  huid rondom de hechtingen ziet er de eerste twee weken wat geïrriteerd uit. Na het verwijderen van de hechtingen wordt dat minder. Als het wondgebied rood blijft, erg gezwollen is of er komt vocht uit, kunt u het beste contact opnemen met uw huisarts.
  • Hoe lang moet ik bloedverdunnende middelen gebruiken?
  • De eerste zes weken na de operatie moet u een bloedverdunnend middel gebruiken om trombose te voorkomen. Mocht dat in uw geval anders zijn, dan hoort u dit tijdens uw opname van de orthopedisch chirurg.
  • Wanneer mag ik weer douchen of in bad?
  • Als de operatiewond goed geneest, kunt u meestal de vierde dag na de operatie (als de wond niet meer lekt) weer douchen. Om een bad te kunnen nemen, moet de operatiewond helemaal droog zijn en de hechtingen zijn verwijderd.
  • Hoe moet ik lopen?
  • U loopt op de manier die u door de fysiotherapeut is geleerd.
  • Hoe lang blijft mijn heup pijnlijk?
  • De eerste twee weken na de operatie hebt u nog wel wat pijn aan uw nieuwe heup. Dit is normaal. De pijn wordt vanzelf minder en na een maand of drie zult u weinig last meer hebben. Het eerste jaar kunt u nog wel pijn hebben als u bijvoorbeeld een lange wandeling hebt gemaakt. Ook kunt u een tijdje last houden van een pijnlijk gevoel als u net bent opgestaan. 
  • Hoe lang blijft mijn been dik?
  • Uw been wordt in de loop van de eerste zes tot acht weken gelei­delijk minder dik. 's Avonds is uw been meestal het dikst. Om de zwelling te verminderen, is het verstandig om 's morgens en 's avonds een uur lang met uw benen omhoog te zitten. Ook is het belangrijk dat u regel­matig de oefeningen doet die u van de fysiotherapeut hebt geleerd.
  • Hoe vaak moet ik oefenen?
  • Tijdens uw opname bespreekt de fysiotherapeut met u hoe vaak u moet oefenen.
  • Hoe lang moet ik op krukken lopen?
  • Hoe lang iemand na een heupoperatie met krukken moet lopen, verschilt van persoon tot persoon. U begint met twee krukken. In overleg met de fysiotherapeut gaat u na verloop van tijd over op één kruk. Uiteindelijk kunt u weer zonder krukken lopen.
  • Hoe moet ik liggen in mijn slaap?
  • U kunt de eerste zes weken beter niet op uw geopereerde kant slapen. U kunt wel op uw andere zij liggen, maar leg dan de eerste twee weken wel een kussen tussen uw knieën. Dit is belangrijk om de pijn te verlichten en ook om te voorkomen dat de heup uit de kom schiet.
  • Wanneer mag ik autorijden?
  • Als u weer voldoende controle hebt over uw geopereerde been, kunt u in principe na zes weken weer autorijden. Overleg met uw orthopedisch chirurg wat in uw geval mogelijk is.
  • Wanneer mag ik fietsen?
  • Als u voor de operatie regelmatig fietste, kunt u hiermee acht tot twaalf weken na de operatie weer beginnen. Vanwege de lage instap is een damesfiets handiger dan een herenfiets.
  • Wanneer mag ik zwemmen?
  • Na een week of zes mag u weer zwemmen.
  • Wanneer mag ik andere sporten doen?
  • Als u andere sporten wilt beoefenen dan fietsen of zwemmen, overleg dan eerst met uw huisarts, orthopedisch chirurg of fysiotherapeut.
  • Wat voor schoenen kan ik het beste dragen?
  • U kunt het beste stevige schoenen dragen die een brede hak hebben. Schoenen met hoge hakken en slippers zijn de eerste drie maanden na de operatie ongeschikt.
  • Wanneer mag ik weer seks hebben?
  • Wanneer en op welke manier u weer seks kunt hebben na de operatie, hangt af van de wondgenezing en de gebruikte operatietechniek. Overleg eerst met uw fysiotherapeut of orthopedisch chirurg.
  • Welke bewegingen mag ik wel en niet maken?
  • De eerste drie maanden na de operatie geldt: Niet met uw benen over elkaar zitten. Niet hurken. Niet op een lage stoel of kruk zitten. Niet bukken met uw benen naast elkaar. Geen extreme bewegingen maken. Als u zit of ligt, uw benen een beetje gespreid houden. Staan zonder hulpmiddel, bijvoorbeeld bij het aanrecht, mag. Let wel op dat u niet per ongeluk gaat lopen, of een draaibeweging maakt.

Vragen?

Als u vragen hebt over de adviezen 1 t/m 3, kunt u bellen naar de chirurgische verpleegafdeling A2, (0592) 32 55 25 / 32 55 27 of naar de poli­kliniek Orthopedie, (0592) 32 52 45. Met vragen over de adviezen 4 t/m 16 kunt u contact op­nemen met de polikliniek Fysiotherapie, (0592) 32 53 10.

 

 

Uw mening telt

Een compliment, tip of klacht

Wij vinden het belangrijk dat u tevreden bent over onze zorg en dienstverlening. Hebt u een compliment, een tip of een klacht? Wij horen het graag. U kunt het volgende doen:

  • Vertel het direct aan degene die er verantwoordelijk voor is.
  • Bel of schrijf onze ombudsfunctionaris.
  • Vul het formulier in dat u kunt vinden op de webpagina Uw mening telt! Hier vindt u ook meer informatie over de klachtenprocedure en uw rechten als patiënt.

De ombudsfunctionaris

  • e-mail: ombudsfunctionaris@wza.nl
  • telefoon: (0592) 32 56 24/32 55 55 (maandag t/m donderdag)
  • postadres: WZA t.a.v. de ombudsfunctionaris, postbus 30.001, 9400 RA Assen

 

ortho01 - maart 2018

Bezoek is van harte welkom

Lees de bezoekregels. Bezoek is van harte welkom